Przeprowadzka z mieszkania w bloku trwa zwykle od dwóch do pięciu godzin. Przez cały ten czas samochód musi stać jak najbliżej klatki, a w centrum miasta oznacza to najczęściej jezdnię, zatokę w strefie płatnego parkowania albo kawałek chodnika. Wiele osób zakłada, że skoro to „tylko rozładunek”, przepisy przymkną oko. Nie przymkną, choć dobra wiadomość jest taka, że w większości przypadków sprawę da się załatwić tanio i bez urzędowej decyzji.
Poniżej wyjaśniamy, kiedy wystarczy zwykły bilet parkingowy, kiedy trzeba wystąpić o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego, ile to kosztuje w kilku polskich miastach i co grozi za postawienie auta bez zgody zarządcy drogi.
Zatrzymanie czy postój - od tego zależy wszystko
Prawo o ruchu drogowym rozróżnia dwie sytuacje. Zatrzymanie to unieruchomienie pojazdu na nie dłużej niż minutę (albo dłużej, ale z powodu warunków ruchu, np. w korku). Wszystko, co trwa ponad minutę i nie wynika z sytuacji na drodze, jest już postojem. Wniesienie choćby jednej szafy zajmuje kilkanaście minut, więc auto przeprowadzkowe zawsze stoi, a nie się zatrzymuje.
Z tego wynikają dwie praktyczne konsekwencje. Po pierwsze, pod znakiem zakazu postoju nie wolno ładować rzeczy przez godzinę, nawet z włączonymi światłami awaryjnymi. Po drugie, w strefie płatnego parkowania postój auta firmy przeprowadzkowej jest takim samym płatnym postojem jak każdy inny. Regulaminy stref zwykle nie przewidują ulgi dla przeprowadzek. W Białymstoku regulamin wprost mówi, że pojazdy zaopatrzenia płacą na ogólnych zasadach. Szczecin daje bezpłatny bilet na 15 minut, także dla dostawczaków, ale przy przeprowadzce to za mało.
Kiedy wystarczy bilet ze strefy płatnego parkowania
Jeśli pod budynkiem są zwykłe miejsca postojowe, a samochód mieści się w jednym albo dwóch z nich, najprostszym rozwiązaniem jest wykupienie biletu na kilka godzin. To kosztuje niewiele, ale nie daje żadnej gwarancji, że miejsce będzie wolne. Dlatego część osób prosi sąsiada, żeby rano zaparkował swoje auto pod klatką i odjechał, gdy podjedzie bus.
| Miasto (strefa) | Godziny płatne | Koszt 4 godzin postoju |
|---|---|---|
| Rzeszów, podstrefa I (centrum) | pn-pt 8-20 | 23,20 zł |
| Rzeszów, podstrefy II-IV | pn-pt 8-20 | 13,90 zł |
| Białystok, podstrefa A | pn-pt 9-17 | 20,20 zł |
| Białystok, podstrefa B | pn-pt 9-17 | 12,40 zł |
| Częstochowa, podstrefa B | pn-pt 9-17 | 18,40 zł |
| Radom | pn-pt 8-18 | 16,20 zł |
Kwoty policzyliśmy na podstawie uchwał rad miast o strefach płatnego parkowania (stawki progresywne: druga i trzecia godzina są droższe od pierwszej, czwarta wraca do stawki podstawowej). W weekendy strefy w tych miastach są bezpłatne, co jest jednym z powodów, dla których przeprowadzki w sobotę cieszą się takim powodzeniem. Opłata dodatkowa za brak biletu wynosi w tych miastach od 70 do 200 zł, zależnie od tego, jak szybko się ją zapłaci, a w śródmiejskiej strefie Szczecina nawet 400 zł, więc oszczędzanie na bilecie nie ma sensu.
Przy wynajmowaniu auta samodzielnie warto od razu sprawdzić jego długość. Bus z długą zabudową zajmuje dwa miejsca postojowe, a za każde miejsce płaci się osobno. Więcej o doborze auta piszemy w poradniku o tym, jak wynająć busa do przeprowadzki.
Kiedy potrzebne jest zezwolenie na zajęcie pasa drogowego
Pas drogowy to nie tylko jezdnia. Należą do niego także chodniki, zatoki, pobocza, ścieżki rowerowe i zieleń przy drodze. Zgodnie z art. 40 ustawy o drogach publicznych zajęcie go na cele niezwiązane z ruchem wymaga zezwolenia zarządcy drogi, wydawanego w formie decyzji administracyjnej. Przy przeprowadzce taka sytuacja pojawia się najczęściej, gdy:
- auto musi stanąć na chodniku albo na jezdni w miejscu, gdzie nie ma miejsc postojowych,
- chcesz mieć zarezerwowany i oznakowany kawałek ulicy na konkretny dzień,
- przed budynkiem stanie winda meblowa lub wyciąg, który blokuje przejście,
- przy okazji przeprowadzki zamawiasz kontener na stare meble i odpady z remontu.
Zezwolenia nie potrzebujesz, gdy ładujesz rzeczy na parkingu osiedlowym albo na drodze wewnętrznej należącej do spółdzielni czy wspólnoty. Wtedy decyduje zarządca nieruchomości i zwykle wystarczy uprzedzić administrację. Warto to sprawdzić przed złożeniem wniosku, bo w wielu miejscach osiedlowe uliczki wyglądają jak publiczne, a nimi nie są.
Jak złożyć wniosek i z jakim wyprzedzeniem
Wniosek składa się do zarządcy drogi. W miastach na prawach powiatu jest to zwykle miejski zarząd dróg albo wydział urzędu miasta. W Szczecinie wnioski przyjmuje Zarząd Dróg i Transportu Miejskiego, w Białymstoku Zarząd Dróg Miejskich (Referat Zajęcia Pasa Drogowego), w Częstochowie i Rzeszowie Miejski Zarząd Dróg. Do wniosku najczęściej trzeba dołączyć:
- plan sytuacyjny z zaznaczonym miejscem i wymiarami zajmowanej powierzchni (w Białymstoku w skali 1:1000 lub 1:500, w Szczecinie mapa 1:500),
- zatwierdzony projekt organizacji ruchu, jeśli zajęcie wpływa na ruch lub widoczność, np. zamyka pas jezdni,
- pełnomocnictwo z opłatą skarbową 17 zł, jeśli sprawę załatwia firma przeprowadzkowa albo inna osoba w twoim imieniu.
Najwięcej kłopotu sprawia czas. Białystok wydaje decyzję w ciągu 30 dni, a w sprawach skomplikowanych do dwóch miesięcy. Szczeciński ZDiTM zaleca złożenie wniosku na zajęcie na prawach wyłączności nawet dwa miesiące wcześniej i podaje, że rozpatrzenie trwa około miesiąca. Samo złożenie wniosku niczego nie uprawnia: stawiać auto można dopiero po otrzymaniu decyzji, a w niektórych miastach dodatkowo po protokolarnym przekazaniu terenu. Jeśli więc myślisz o zajęciu pasa, zajmij się tym od razu po ustaleniu daty przeprowadzki. W naszym planie przeprowadzki krok po kroku to jedna z pierwszych spraw na liście.
Projekt organizacji ruchu przygotowuje uprawniona osoba i trzeba go zatwierdzić, co wydłuża całą procedurę. Przy jednodniowej przeprowadzce zwykle się to nie opłaca. Lepiej wybrać miejsce, w którym auto nie zamyka pasa ruchu, albo przenieść przeprowadzkę na weekend, kiedy łatwiej o wolne miejsca w strefie.
Ile kosztuje zajęcie pasa drogowego
Opłatę liczy się według prostego wzoru: liczba metrów kwadratowych razy liczba dni razy stawka dzienna. Stawki ustala rada miasta w uchwale, a ustawa ogranicza je do 10 zł za metr kwadratowy dziennie. Zajęcie krótsze niż doba liczy się jako pełny dzień. Stawka zależy od kategorii drogi (gminna, powiatowa, wojewódzka, krajowa), od tego, czy zajmujesz jezdnię czy chodnik, oraz od celu zajęcia.
Bus o długości 7 m i szerokości 2,5 m zajmuje 17,5 m². Przy stawce 1,40 zł za m² (Szczecin, jezdnia drogi gminnej, zajęcie do 20% szerokości na prawach wyłączności) jeden dzień kosztuje 24,50 zł. Ten sam bus na chodniku drogi gminnej w Częstochowie, gdzie stawka wynosi 2 zł, to 35 zł za dzień. Gdyby zajmował do połowy szerokości jezdni drogi gminnej w Częstochowie (4 zł za m²), opłata wyniesie 70 zł za dzień, a za dwa dni 140 zł.
Same opłaty są więc niewielkie. Prawdziwym kosztem bywa czas, ewentualny projekt organizacji ruchu i oznakowanie miejsca. Dla porównania kilka stawek z obowiązujących uchwał:
| Miasto | Przykładowa stawka (zł/m² za dzień) |
|---|---|
| Szczecin | 1,40 zł jezdnia drogi gminnej do 20% szerokości; 6 zł pod kontener na jezdni |
| Białystok | 4 zł chodnik przy robotach; 1,20-2,40 zł zajęcie na inne cele |
| Częstochowa | 2 zł chodnik, 4 zł jezdnia do 50% (drogi gminne) |
| Rzeszów | 2-3 zł miejsca postojowe; 4-5 zł chodnik przy robotach |
To, do której kategorii urząd zaliczy postój auta przy przeprowadzce, zależy od miasta i opisu we wniosku. Dlatego przed złożeniem dokumentów najlepiej zadzwonić do zarządu dróg i zapytać wprost, jaką stawkę zastosuje. Lokalne zasady parkowania i adresy urzędów dla kolejnych miast zbieramy na stronach miast w naszym katalogu firm przeprowadzkowych.
Kara za zajęcie pasa bez zezwolenia
Za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, a także za przekroczenie powierzchni lub terminu z decyzji, zarządca drogi nakłada karę w wysokości dziesięciokrotności należnej opłaty. W przykładzie z busem w Częstochowie oznacza to 700 zł za jeden dzień zamiast 70 zł. Kara jest nakładana decyzją administracyjną, niezależnie od ewentualnego mandatu za nieprawidłowy postój.
Odpowiedzialność ponosi ten, kto zajął pas, więc przy zleceniu przeprowadzki warto ustalić z firmą na piśmie, kto załatwia zezwolenie i kto zapłaci ewentualną karę. Przy okazji wyceny poproś o informację, czy w cenie jest wniesienie rzeczy z dalszego miejsca postoju. Dłuższe noszenie bywa dopłatą, o czym piszemy w tekście o wnoszeniu mebli, a ogólne widełki cen znajdziesz w naszym cenniku przeprowadzek.
Lista kontrolna: miejsce dla auta w dniu przeprowadzki
- Sprawdź, czy ulica pod budynkiem jest drogą publiczną, czy wewnętrzną (osiedlową).
- Zobacz, czy obowiązuje strefa płatnego parkowania i w jakich godzinach.
- Zmierz odległość od miejsca postoju do klatki i ustal ją z ekipą.
- Poznaj długość auta, żeby wiedzieć, ile miejsc zajmie.
- Jeśli auto musi stanąć na chodniku lub jezdni, złóż wniosek do zarządu dróg co najmniej miesiąc wcześniej.
- Zamów kontener na stare meble osobno i zapytaj, czy firma od kontenerów sama uzyskuje zgodę na postawienie go na drodze.
- W dniu przeprowadzki miej przy sobie decyzję albo bilet parkingowy, gotowe do pokazania straży miejskiej.
Przeczytaj też: jak pozbyć się starych mebli przed przeprowadzką
Najczęstsze pytania
Czy mogę rozładować rzeczy pod znakiem zakazu zatrzymywania się?
Nie. Pod znakiem zakazu zatrzymywania nie wolno nawet na chwilę unieruchomić pojazdu. Pod zakazem postoju dozwolone jest zatrzymanie do minuty, a to za mało na wniesienie czegokolwiek większego.
Czy za postój auta przeprowadzkowego w strefie płatnego parkowania trzeba płacić?
Tak. Regulaminy stref traktują auto przeprowadzkowe jak każdy inny pojazd. W Szczecinie można pobrać bezpłatny bilet na 15 minut, ale przy przeprowadzce i tak trzeba wykupić normalny czas postoju.
Ile wcześniej złożyć wniosek o zajęcie pasa drogowego?
Bezpiecznie jest miesiąc, a w dużych miastach dwa miesiące przed przeprowadzką. Decyzja w Białymstoku zapada w ciągu 30 dni, w Szczecinie rozpatrzenie trwa około miesiąca. Bez decyzji nie wolno zajmować pasa, nawet jeśli wniosek już złożono.
Kto płaci za zajęcie pasa, gdy przeprowadzkę robi firma?
Ten, kto jest stroną decyzji. Jeśli firma składa wniosek w swoim imieniu, opłatę zwykle dolicza do rachunku. Ustal to przed podpisaniem zlecenia, razem z odpowiedzialnością za ewentualną karę.